Elbirliği mülkiyeti nedir?
Kısaca
Elbirliği mülkiyeti, 6 kanunda 17 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.703 · sona ermesi: Birden çok kişinin ortak bir amaç veya ilişki çerçevesinde, malvarlığı üzerindeki hakkın paylara bölünmeksizin birlikte sahip olduğu mülkiyet türüdür.
- TBK m.638 · temsilin sonuçları: Ortaklığa ait şeyler, alacaklar ve ayni hakların her bir ortağa paylı olarak değil, bütün ortaklara birlikte ait olması biçimidir.
- HMK m.59 · mecburi dava arkadaşlığı: Ortakların paylarının belirlenmediği ve hakkın ortaklar birlikte kullandığı mülkiyet biçimidir.
Kanunda nerede geçiyor
17 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.376 · III. Hükmü — 1. Elbirliği ile işletme
Birden çok kişinin bir malın tamamına birlikte malik olmasıdır. Ortaklar bu malda belirli paylara sahip olmazlar; mülkiyet ortaklığa aittir.
- TMK m.644 · D. Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi
Birden çok kişinin bir malın tamamı üzerinde, paylara bölünmeksizin ortak bir bağ (bu maddede miras ortaklığı) ile malik olması durumudur. Paylı mülkiyetten farkı, ortaklar arasında belirli bir pay bulunmamasıdır.
- TMK m.676 · I. Paylaşma sözleşmesi
Mirasçıların tereke malları üzerinde paylara bölünmeden, birlikte malik olduğu mülkiyet türüdür. Paylı mülkiyetten farklı olarak payların önceden belirlenmiş miktarı yoktur.
- TMK m.701 · II. Elbirliği mülkiyeti — 1. Kaynakları ve niteliği
Kanun veya kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan bir topluluk nedeniyle birden çok kişinin bir malın tamamına birlikte malik olduğu mülkiyet türüdür. Malikler arasında belirlenmiş paylar yoktur.
- TMK m.703 · 3. Sona ermesi
Birden çok kişinin ortak bir amaç veya ilişki çerçevesinde, malvarlığı üzerindeki hakkın paylara bölünmeksizin birlikte sahip olduğu mülkiyet türüdür. Paylı mülkiyetten farkı, ortakların hissesinin belirli bir pay olarak değil, topluluğun bütünü üzerinden var olmasıdır.
- TMK m.857 · 2. Birden çok kişiye ait taşınmazlarda
Malikler arasında pay ayrımı olmaksızın, ortak bir hukuki ilişkiye bağlı olarak kurulan mülkiyet türüdür. Bu mülkiyet türündeki taşınmaz yalnız bütün olarak ve tüm maliklerin adına rehnedilebilir.
Emlak Vergisi Kanunu
- Emlak Vergisi Kanunu m.3 · Mükellef
Ortaklığın paylara bölünmediği, malikler arasında payın belirlenmediği mülkiyet türüdür. Bu halde malikler vergiden müteselsilen sorumludur.
- Emlak Vergisi Kanunu m.13 · Mükellef
Malikler arasında hisselerin belirlenmediği, ortaklığın kanundan ya da sözleşmeden doğduğu mülkiyet türüdür. Malikler vergiden müteselsilen sorumludur.
- Emlak Vergisi Kanunu m.23 · Bildirim verme ve süresi
Birden fazla kişinin bir malın üzerinde paylara bölünmeden birlikte mülk sahibi olduğu hal. Bu halde bildirim müşterek imzalı ya da münferit olabilir.
- Emlak Vergisi Kanunu m.45 · Mükellefiyet
Ortaklığın kurulduğu hukuki ilişkiye bağlı olarak, payların belirlenmediği ortak mülkiyet biçimidir. Elbirliği malikleri vergiden müteselsilen sorumlu olur.
- Emlak Vergisi Kanunu m.47 · Verginin beyanı, ödeme süresi ve ödeme yeri
Birden çok kişinin paylara bölünmeden ortak mülkiyette bulunduğu hâldir. Bu hâlde mükellefler müşterek ya da münferit beyanname verebilir.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.621 · I. Katılım payı
Ortaklığa mal olarak konulan şeylerde tescilin tüm ortaklar adına yapılmasıyla doğan, her bir maliğin pay üzerinde bağımsız tasarruf yapamadığı mülkiyet biçimidir. Taşınmaz mal konulduğunda bu yol izlenir.
- TBK m.638 · II. Temsilin sonuçları
Ortaklığa ait şeyler, alacaklar ve ayni hakların her bir ortağa paylı olarak değil, bütün ortaklara birlikte ait olması biçimidir. Ortaklar bu malvarlığı üzerinde tek tek payla tasarruf edemez, ancak ortaklık sözleşmesinin ve ortaklığın amacının gereği olarak birlikte hareket eder.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.94 · İştirak halinde tasarruf edilen mallar
Birden çok kişinin, bir hukuki ilişkiden doğan ortaklık veya topluluk nedeniyle bir malın tamamına birlikte malik olması halidir. Miras ortaklığı ve adi ortaklık bu kapsamdadır; paylı mülkiyetten farkı, hisselerin belirli bir oranı olmamasıdır.
- İİK m.122 · Aile mal ortaklığı
Birden çok kişinin bir malın tamamı üzerinde, paylara bölünmeden birlikte hak sahibi olduğu mülkiyet biçimidir. Bu bağlamda ortaklar mallar üzerinde elbirliğiyle hak sahibidir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.59 · Mecburi dava arkadaşlığı
Ortakların paylarının belirlenmediği ve hakkın ortaklar birlikte kullandığı mülkiyet biçimidir. Adi ortaklık ve miras ortaklığında görülür ve maddi bakımdan mecburi dava arkadaşlığının tipik örneğidir.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.599 · IV - Birden fazla ortağa ait esas sermaye payı, bu pay üzerinde çeşitli haklar — 1. Paylı mülkiyet
Birden fazla kişinin bir malvarlığı üzerinde paylara bölünmeksizin birlikte hak sahibi olduğu mülkiyet rejimidir. Esas sermaye payında paydaşların ilişkisini bu rejim belirler.
Karıştırılan kavramlar
Paylı mülkiyet ile elbirliği mülkiyeti arasındaki fark nedir?
Paylı mülkiyette malikler hisseleri oranında ayrı ayrı mükelleftir.
Elbirliği mülkiyetinde paylar belirli olmadığından malikler ortak bir mülkiyet altındadır.
Paylı mülkiyette her malik yalnız kendi hissesi oranında sorumludur; elbirliği mülkiyetinde ise her malik vergiden müteselsilen sorumlu olur.
Elbirliği mülkiyeti ile paylı mülkiyet arasındaki fark nedir?
Elbirliği mülkiyetinde mükellefler müşterek imzalı tek bildirim verebilir ya da her biri münferiden bildirimde bulunabilir.
Paylı mülkiyette bildirim her zaman münferiden verilir.
Elbirliği mülkiyetinde münferit bildirim verilirse vergi değeri üzerinden hissedar adedine göre ayrı ayrı tarh ve tahakkuk yapılır; paylı mülkiyette bu bölünme bildirim düzeyinde zorunludur.
Elbirliği mülkiyeti hissesi ile taşınmaz üzerinde tasfiye payı arasındaki fark nedir?
Taşınmazın elbirliği mülkiyetine konu olduğu hal; tasfiye sonundaki pay tapu siciline şerh edilir.
Taşınır mal ya da sicile kayıtlı olmayan hak üzerinde hisse; haciz üçüncü kişilere ihbar ve tasarruf engeli ile yapılır.
Taşınmazda tapu sicil muhafızlığına tebligat ve tapuya şerh işlemi yapılır; taşınırda icra dairesi devre engel tedbir alır.
Aile malları ortaklığı ile miras ortaklığı ve adi ortaklık (elbirliği mülkiyeti bakımından) arasındaki fark nedir?
Aile malları ortaklığında ortaklık, sözleşme ile kurulur ve ortaklar kanunun öngördüğü elbirliği mülkiyetine tabidir.
Miras ortaklığı kanundan doğan bir hukuki olayla, adi ortaklık ise sözleşmeyle kurulur; her ikisinde de elbirliği mülkiyeti kanunda öngörülmüş olmalıdır.
Kanunda öngörülmeyen bir elbirliği ilişkisi sözleşmeyle kurulamaz; aile malları ortaklığında m.376 hükümleri, adi ortaklıkta ise TBK hükümleri uygulanır.
Elbirliği mülkiyeti ile elbirliği hak sahipliği arasındaki fark nedir?
Terekedeki mallar üzerindeki mirasçılık hâli; ortaklar bir malın tamamına belirli pay olmaksızın malik olur.
Mülkiyet dışındaki hak ve alacaklar; mülkiyet hükümleri kıyasen uygulanır.
Mülkiyet için dönüşüm paylı mülkiyete geçişle, hak ve alacaklar için paylar oranında bölünmeyle gerçekleşir; ikisi aynı çerçevede dönüşür ama kurallar kıyas yoluyla ayrılır.
Elbirliği mülkiyeti hissesi ile paylı mülkiyet hissesi arasındaki fark nedir?
Elbirliği mülkiyetinde hisse, henüz paylaştırılmamış ortak mülkiyetin içindeki tasfiye payıdır.
Paylı mülkiyette ise hisse, doğrudan paylı mülkiyet hissesi olarak haczedilip paraya çevrilebilir.
Elbirliği mülkiyetinde ortaklığın giderilmesi için icra mahkemesinden yetki belgesi alınması gerekir; paylı mülkiyet hissesinde bu yetki gerekmez ve m.121 uygulanmaz.
İlgili konular
- Elbirliği mülkiyetiMedeni Hukuk
- Adi ortaklık sözleşmesi, ortaklar arasındaki ilişki, kazanç ve zararBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Ortaklar arasındaki ve ortaklık yapısındaki değişiklikler, ortakların üçüncü kişilerle ilişkisiBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Vaktinden evvel satış ve artırma hazırlık tedbirleriİcra ve İflas Hukuku
- Aile malları, aile malları ortaklığı ve hükmüMedeni Hukuk
- Paylaşımdan önce miras ortaklığıMedeni Hukuk
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2024/787 E., 2025/367 K., 18.06.2025İlgili madde: TBK m.621, TBK m.638, İİK m.94
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/433 E., 2025/214 K., 09.04.2025İlgili madde: HMK m.59, TMK m.701, TMK m.703
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/781 E., 2024/321 K., 06.06.2024İlgili madde: HMK m.59, TMK m.701, TMK m.703
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Malik gibi tasarruf eden
- Paylı mülkiyet
- Bina vergi değeri
- Değerli konut vergisi
- Müteselsil Sorumluluk
- Aile mal ortaklığı
- Paydaş
- Bina vergisi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.