HMK Madde 211Sahtelik incelemesi
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, bir belgenin sahteliği iddia edildiğinde mahkemenin bu iddiayı hangi sırayla inceleyeceğini ve hangi aşamada karar vereceğini düzenler. Düzenlenen konular; inceleme sırası, isticvap, yazı ve imza örneği alınması, bilirkişi incelemesine karar verilmesi ve karşılaştırma malzemesinin getirtilmesidir. Kural, imza veya yazının inkârı üzerine yargılamada ileri sürülen adi senet ve belge sahtelik iddialarına uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bir belgenin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda, bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak, aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak öncelikle karar verilir:
a)Hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafı isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse, huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırmak suretiyle elde ettiği belge ve diğer delilleri değerlendirir. Hâkim, sahtelik konusunda başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle, senedin sahteliği hakkında bir karar verir. İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf, belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde, inkâr etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır; bu husus kendisine çıkartılacak davetiyede ayrıca ihtar edilir.
b)(a) bendi hükmüne göre yaptığı incelemeye rağmen, hâkimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamışsa, bilirkişi incelemesine karar verir. Bilirkişi incelemesinden önce, mevcutsa, o tarafa ait olan karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar, ilgili yerlerden getirtilir. Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir.
Madde gerekçesi
1086 sayılı Kanunun 308, 309 ve 316 ncı maddelerinde yer alan sahtelik incelemesi, tek maddede sistematik olarak yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenlemenin yapılmasında, yerleşik yargı kararları ile doktrindeki görüşler de dikkate alınmıştır. Bir belge hakkında sahtelik iddiası söz konusu olduğunda, öncelikle karşı tarafın bu konudaki açıklamaları da dikkate alınacaktır. Zira sahtelik iddiası konusunda sadece bir tarafın açıklamaları dikkate alınarak değerlendirme yapılması, tarafların eşitliği ilkesine ve hukukî dinlenilme hakkına aykırı olacaktır. Sahtelik iddiası üzerine, hâkim önce, inkâr eden tarafı isticvap edecektir. İsticvap için çıkartılan davetiyede, çağrılan tarafa, belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde inkâr etmiş olduğu belgedeki yazı ya da imzayı ikrar etmiş sayılacağı belirtilir. İsticvaba rağmen bir kanaate ulaşılamazsa, imza inkârında bulunan kişiye, yazı yazdırılıp imza attırılarak yazı ve imza örneği alınacaktır. Alınan yazı ve imza örneği ile bu konudaki diğer delilleri hâkim birlikte değerlendirecektir. Bu değerlendirme sonucu, bir kanaate varılabilecek durumdaysa, hâkim senedin sahteliği hakkında bir karar verecek ve bunun da gerekçesini belirtecektir. Yukarıdaki usule rağmen hâkimde sahtelik konusunda yine kesin bir kanaat uyanmazsa, bilirkişi incelemesine karar verecektir. Ancak bu incelemeden önce, zaman kaybetmemek için, mevcutsa, inkârda bulunan tarafa ait karşılaştırmaya elverişli yazı ve imzalar, ilgili yerlerden getirtilmelidir. Bilirkişi incelemesinde, bu yazı ve imzalarla mahkemece elde edilen yazı ve imzalar esas alınır. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir. Sahtelik incelemesi ile ilgili 1086 sayılı Kanunda yer alan tanık dinlenmesi, yeni düzenlemede kabul edilmemiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- İsticvap
- Sahtelik incelemesi
- Karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imza
- Kesin kanaat
- Yazı yazdırma ve imza attırma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
115 karar arasından seçildi- 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/28 · K. 2025/99 · T. 08.01.2025Daire kararıOnama
ayrıca davacı tarafından ilgili belgeye yönelik suç duyurusunda bulunulmuş ise soruşturma dosyası da incelenerek, gerektiğinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 211 inci maddesi çerçevesinde sahtelik incelemesi yaptırılarak, sonucuna göre davacının takibe konu edilen kira sözleşmeleri gereğince alacağı olup olmadığı hususunda bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle,
- 13. Hukuk Dairesi · E. 2015/37822 · K. 2017/6556 · T. 29.05.2017Daire kararıBozma
Yapılan imza incelemesi araştırması taraflar arasındaki ihtilafı çözmeye yeterli değildir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 211. maddesi gereğince, incelemenin 31.10.2006 tarihli kredi sözleşmesi tarihinden öncesine ilişkin mümkün olduğu kadar yakın tarihlerdeki davalının uygulamaya elverişli,
- 13. Hukuk Dairesi · E. 2014/34729 · K. 2015/27505 · T. 28.09.2015Daire kararıBozma
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 211. maddesi gereğince, 19.11.2012 tarihli tediye makbuz tarihinden öncesine ilişkin mümkün olduğu kadar yakın tarihlerdeki davacının uygulamaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler ilgili yerlerden temin edilmek ve tediye makbuz tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak mukayeseye esas alınmak suretiyle,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Sahtelik incelemesi sırasında hakimin yapacağı işlemler sıralamasında aşağıdakilerden hangisi ilk sırada yer alır?
- A) Bilirkişi incelemesi yaptırmak.
- B) İnkar eden tarafa huzurda yazı yazdırmak ve imza attırmak.
- C) Yazı veya imzayı inkar eden tarafı isticvap etmek (dinlemek).
- D) İlgili yerlerden mukayese belgeleri getirtmek.
- E) Senedi iptal etmek.
Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl