5237 sayılı Türk Ceza Kanunu Madde 294

Türk Ceza Kanunu 294. maddesi, Hukuksal Eğitim mevzuat kütüphanesinde tam metin olarak yayımlanmıştır. Aşağıda maddenin tam metni, maddeyle eşleşen yüksek mahkeme kararları ve bu maddeden çıkmış sınav soruları yer alır. Ham metin için adresin sonuna /raw ekleyin.

Madde Metni

Madde 294- (1) Gözaltına alınanın veya tutuklunun kaçmasını sağlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Hükümlünün kaçmasını sağlayan kişi, çekilecek olan hapis cezasının süresine göre iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, hükümlünün cezası; a) Müebbet hapis cezası ise, beş yıldan sekiz yıla, b) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ise, sekiz yıldan oniki yıla, Kadar hapis cezasına hükmolunur. (3) Bu suçların, cebir veya tehdit kullanılarak işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranında artırılır. (4) Kaçması sağlanan kişi sayısının birden fazla olması halinde, bu sayı göz önünde bulundurularak, verilecek ceza üçte birden bir katına kadar artırılır. (5) Bu suçların gözaltına alınan, tutuklu veya hükümlünün muhafaza veya nakli ile görevli kişiler tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza, üçte biri oranında artırılır. (6) Bu suçların üstsoy, altsoy, eş veya kardeş tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranında indirilir. (7) Bu suçların işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin veya kasten öldürme suçunun gerçekleşmesi ya da eşyaya zarar verilmesi durumunda, ayrıca bu suçlara ilişkin hükümlere göre cezaya hükmolunur. (8) Gözaltına alınan, tutuklu veya hükümlünün, muhafaza veya nakli ile görevli kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmasından yararlanarak kaçması halinde, altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Muhafızın görevini kötüye kullanması

Bu Maddeyle İlgili Yüksek Mahkeme Kararları

20 karar eşleşti
16. Ceza Dairesi, 2015/8177 E., 2016/1615 K.
yüksek eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varAsliye Ceza Mahkemesi
Hüküm : TCK'nın 294/8, 62, 53. maddeleri gereğince mahkumiyet
16. Ceza Dairesi         2015/8177 E.  ,  2016/1615 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi Suç : Muhafızın dikkat veya özen yükümlülüğüne aykırı davranma sonucu kaçma Hüküm : TCK'nın 294/8, 62, 53. maddeleri gereğince mahkumiyet Dosya incelenerek gereği düşünüldü: 1-TCK'nın 294/8. maddesinde tanımlanan kaçmaya imkan sağlama suçunun faili tutuklu, hükümlü veya gözaltına alınan şahsın muhafaza ve naklinde görevli olan kolluk memuru, infaz koruma memuru veya başka bir kimsedir. TCK'nın 292. maddesinde düzenlenen hükümlü veya tutuklunun kaçması suçunda ise failin CMK'nın 101. maddesi uyarınca hakkında tutuklama kararı verilmiş ya da hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü bulunan bir kimse olması gerektiği, söz konusu suçların özgü suç niteliğinde olup bu suçların yalnızca durum ve sıfatı anılan maddelerdeki tanıma uyan kişilerin işleyebileceği gözetilip bu ilkeler ışığında somut olay incelendiğinde; Uyuşturucu madde kullanmak suçundan Cumhuriyet savcısının talimatıyla gözaltında iken kolluk görevlisinin elinden kaçan sanığın konumu TCK'nın 294/8. maddesine uymadığı gibi hükümlü veya tutuklu olmaması nedeniyle TCK'nın 292. maddesindeki suçun unsurları da oluşmadığından beraatine karar verilmesi gerekirken TCK'nın 294. maddesinin yorumlanmasında yanılgıya düşülerek TCK'nın 294/8. maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi, 2- Kabul ve uygulamaya göre de; TCK’nın 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 53/1-c bendindeki "velayet hakkından; vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan" yoksunluğun sanığın sadece kendi altsoyu yönünden koşullu salıverme tarihine kadar süreceği, altsoyu haricindekiler yönünden ise hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar devam edeceğinin gözetilmemiş olması ve ayrıca TCK'nın 53. maddesinde düzenlenen hak yoksunluklarının uygulanması bakımından, Anayasa Mahkemesi'nin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih, 2014/140 E. 2015/85 sayılı iptal kararının gözetilmesi lüzumu, Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 16.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Diğer kararlar (4)

8. Ceza Dairesi, 2018/6816 E., 2020/11693 K.
yüksek eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varAsliye Ceza Mahkemesi
tam metni aç
TCK.nın 294. maddesinde gözaltına alınanın veya tutuklunun kaçmasına imkan sağlamak suç olarak tanımlanmış olup aynı maddenin 8 fıkrasında da eylemin ihmali davranışla işlenmesi hali düzenlenmiştir.
8. Ceza Dairesi         2018/6816 E.  ,  2020/11693 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi SUÇ : Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranma sonucu kaçmaya neden olma HÜKÜM : Mahkumiyet Gereği görüşülüp düşünüldü: TCK.nın 294. maddesinde gözaltına alınanın veya tutuklunun kaçmasına imkan sağlamak suç olarak tanımlanmış olup aynı maddenin 8 fıkrasında da eylemin ihmali davranışla işlenmesi hali düzenlenmiştir. TCK.nın 294/8. maddesinde düzenlenen suçun faili, gözaltına alınan tutuklu veya hükümlünün muhafaza veya naklinden sorumlu olan kamu görevlisidir. Yasal düzenlemede; gözaltına alınan kişinin gözetimi altında bulunduğu yerden kaçmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Suça sürüklenen çocuğun işlemiş olduğu hırsızlık suçundan dolayı gözaltına alınmak üzere yakalandığı, Asayip Şube Müdürlüğü Nezarethane Büro Amirliği görevlisi Şahin Yaratılmış'a teslim edildiği, Şahin Yaratılmış tarafından ssç ...'nun bodrum katta bulunan nezarethane bölümüne indirildiği, görevli memurun asma kilidi açtığı sırada ihmali davranışları nedeniyle suça sürüklenen çocuğun kaçtığının anlaşılması karşısında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 294/8. maddesinde düzenlenen suçun failinin ssç olmaması nedeniyle yasal unsurlarının oluşmayacağı gözetilmeden beraati yerine yazılı şekilde hüküm kurulması, Yasaya aykırı, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321 maddesi gereğince BOZULMASINA, 17.03.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
16. Ceza Dairesi, 2016/1282 E., 2016/3477 K.
yüksek eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varAsliye Ceza Mahkemesi
tam metni aç
hakkında; TCK'nın 294/8, 53, 58. maddeleri uyarınca mahkumiyet Sanık ...
16. Ceza Dairesi         2016/1282 E.  ,  2016/3477 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi Suç : Gözaltındayken görevlinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmasından yararlanarak kaçma, Kaçmaya imkan sağlama Hüküm : Sanık ... hakkında; TCK'nın 294/8, 53, 58. maddeleri uyarınca mahkumiyet Sanık ... hakkında; TCK'nın 294/1, 53, 58. maddeleri uyarınca mahkumiyet Dosya incelenerek gereği düşünüldü: 1-Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde; Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih, 2014/140 E. 2015/85 K. sayılı iptal kararının TCK'nın 53. maddesinin uygulanması yönünden infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür. Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 2- Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde ise; a-TCK'nın 294/8. maddesindeki suçun, gözaltına alınan, tutuklu veya hükümlünün muhafaza veya nakli ile görevli kişilerin taksirli eylemlerine ilişkin bir düzenleme olduğu da gözönüne alındığında, yağma olayına karışması neticesinde yaralı olarak gözaltına alınan sanığın, başında bulunan polis memurunun tuvalete gitmesini fırsat bilerek sanık ...'ı aradığı ve kendisini hastaneden araba ile almasını istediği olayda, eyleminin TCK'nın 294/1. maddesinde düzenlenen kaçmaya imkan sağlama suçuna azmettirme suçunu oluşturacağı gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması, b-TCK'nın 53. maddesinde düzenlenen hak yoksunluklarının uygulanması bakımından, Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih, 2014/140 E., 2015/85 K.sayılı iptal kararının gözetilmesi lüzumu, Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca sonuç ceza yönünden kazanılmış hakkı saklı tutulmak suretiyle hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 31.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
yüksek eşleşmeKarar metninde maddeye atıf var
tam metni aç
- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 294 ]
Ceza Genel Kurulu 2011/8-125 E., 2011/154 K. Ceza Genel Kurulu 2011/8-125 E., 2011/154 K. - FİRARA SEBEBİYET VERMEK- 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 292 ] - 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 293 ] - 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 294 ] - 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 50 ] - 5237 S. TÜRK CEZA KANUNU [ Madde 51 ] - 5252 S. TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ ... [ Madde 9 ] - 5320 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ... [ Madde 8 ] - 647 S. CEZALARIN İNFAZI HAKKINDA KANUN (MÜLGA) [ Madde 6 ] - 647 S. CEZALARIN İNFAZI HAKKINDA KANUN (MÜLGA) [ Madde 4 ] - 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 300 ] - 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 301 ] - 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 59 ] - 765 S. TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) [ Madde 81 ] "İçtihat Metni" Sanıklar E.... Ö., K.... A......ve Ö.... G....'in firara sebebiyet vermek suçundan, sanık E...'ın eylemine uyan 765 sayılı TCY'nın 301/1-5-son, 59 ve 81/1. maddeleri uyarınca 8 ay 28 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanıklar K.... ve Ö… ….'ün ise eylemlerine uyan 765 sayılı TCY'nın 301/1-5-son ve 59. maddeleri uyarınca 8 ay 26 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına ilişkin, Bergama Ağır Ceza Mahkemesince verilen 16.06.2004 gün ve 149-185 sayılı hüküm sanıklar müdafileri tarafından temyiz edilmiş ise de, Yargıtay C.Başsavcılığınca 05.07.2005 gün ve 186956 sayılı yazı ile 5320 sayılı Yasanın 8/2. maddesi uyarınca lehe yasa değerlendirilmesinin mahkemesince yapılması için, dosya incelenmeksizin mahalline iade edilmiştir. Yeniden yargılama yapan Bergama Ağır Ceza Mahkemesince 14.12.2005 gün ve 158-118 sayı ile; 765 sayılı TCY hükümleri lehe kabul edilerek, ilk hükümdeki gibi karar verilmiştir. Hükmün sanıklar müdafileri tarafından temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 24.09.2007 gün ve 7776-6141 sayı ile; "1- Hükmün açıklandığı kısa kararın 1, 2 ve 3. sayfaları ile gerekçeli kararın hüküm kısmının yer aldığı 4, 5 ve 6. sayfalarının üye hakimler tarafından imzalanmaması suretiyle CYUY'nın 268/2 (CYY'nın 232/4) madde ve fıkrasına aykırılık yapılması, 2- Kesinleşen 6 ay 1 gün hapis cezasının infazı için hakkında yakalama emri olan sanık M..... E.... Ö.'ün, kolluk güçleri tarafından yakalanıp doktor raporunun aldırılması için getirildiği hastaneden, diğer sanıklarla birlikte polis memuruna cebir kullanarak kaçması ve 76 gün sonra kendiliğinden teslim olması şeklinde gerçekleşen olayda; a- Sanık M..... E.... Ö. hakkında kurulan hükme ilişkin olarak; kaçan tutuklu ya da hükümlü hakkında firar nedeniyle verilecek cezadan indirim yapılabilmesi için sanığın firardan itibaren, 765 sayılı TCY'nın 300. maddesine göre 15 gün, 5237 sayılı TCY'nın 293. maddesine göre ise 6 ay içinde teslim olması gerektiğinin anlaşılması karşısında, 5237 sayılı TCY'nın 292/2. madde ve fıkrası uyarınca verilecek cezadan, anılan Yasanın 293. maddesine göre altıda beşinden altıda birine kadarının indirileceği gözetilerek, sanık hakkında lehe olan 5237 sayılı TCY hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde uygulama yapılması, b- Sanık E.... Ö. hakkında kurulan hükme ilişkin olarak; 765 sayılı TCY'nın 301/1-5-son madde ve fıkraları ile 5237 sayılı TCY'nın 294/1-3-6 madde ve fıkralarına göre belirlenen ceza miktarları aynı ise de, 5237 sayılı TCY'ın da tekerrür nedeniyle ceza artırımına yer verilmediği gibi anılan Yasanın 7/3. madde ve fıkrası uyarınca aynı yasanın 58. maddesinin uygulanması da mümkün olmadığından, 5237 sayılı TCY'nın sanık lehine olduğunun gözetilmemesi, c- Sanıklar Ö.... G.... ve K.... A......hakkında kurulan hükme ilişkin olarak; 765 sayılı TCY'nın 301/1-5-son madde ve fıkraları ile 5237 sayılı TCY'nın 294/1-3-6 madde ve fıkralarına göre belirlenen ceza miktarları aynı ise de, 5237 sayılı TCY'nın 50 ve 51. maddelerinin, 647 sayılı Yasanın 4 ve 6. maddelerine göre lehe seçenek yaptırımlar ve erteleme koşulları taşıdığı ikisinin birlikte uygulanma olanağı yoksa da bunlardan birinin uygulanmasının mümkün olabileceği gözönüne alınıp, 5252 sayılı Yasanın 9/3. madde ve fıkrasındaki 'lehe olan hüküm önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya uygulanarak, ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenir' hükmü uyarınca, denetime olanak verecek şekilde karşılaştırma, değerlendirme ve belirleme yapıldıktan sonra karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı biçimde hüküm kurulması" isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir. Özel Dairenin, sanık M..... E.... Ö. hakkındaki bozma kararı ile (1) numaralı bozma kararına uyan, diğer bozma nedenlerine ise direnen Bergama Ağır Ceza Mahkemesince 07.03.2008 gün ve 130-38 sayı ile; lehe yasa değerlendirmesi usulüne uygun olarak yapılarak, sanıklar E.... Ö., K.... A......ve Ö.... G.... hakkında önceki gibi karar verilmiştir. Bu hükmün de sanıklar müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya, Yargıtay C.Başsavcılığının "kısmen onama, kısmen de bozma" istekli 22.12.2008 gün ve 222669 sayılı tebliğnamesi ile Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır. TÜRK MİLLETİ ADINA CEZA GENEL KURULU KARARI Özel Daire ile yerel mahkeme arasında oluşan ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanık E.... Ö. hakkında hangi yasanın lehe olduğunun, sanıklar Ö.... G.... ve K.... A......hakkında lehe yasa değerlendirmesinin usulünce yapılıp yapılmadığının belirlenmesine ilişkin ise de; direnme kararı olduğu belirtilen hükmün eylemli uyma sonucu verilmiş yeni bir hüküm olup olmadığı hususu Yargıtay İç Yönetmeliğinin 27. maddesi uyarınca ön sorun olarak ele alınarak öncelikle değerlendirilmelidir. İncelenen dosya içeriğine göre; Bozmadan sonra yargılama yapan yerel mahkemece lehe yasa değerlendirmesinin usulünce yapılarak, sanıklar hakkında 765 sayılı Yasa hükümleri uyarınca uygulama yapıldığı anlaşılmaktadır. Görüldüğü gibi, bozmadan sonraki yargılamada bozma ilamının gereğinin eylemli olarak yerine getirilmiş bulunması karşısında, verilen kararın sanıklar Ö.... G.... ve K.... A......yönünden direnme hükmü niteliğinde olduğunun kabulü olanaksızdır. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun süreklilik kazanmış kararlarında vurgulandığı üzere, şeklen ısrar kararı verilmiş olsa dahi; a) Bozma kararı doğrultusunda işlem yapmak, b) Bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, c) Bozma sonrasında yapılan araştırmaya, incelemeye, toplanan yeni kanıtlara dayanmak, d) İlk kararda yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş bulunan yeni ve değişik gerekçelerle hüküm kurmak, Suretiyle verilen hüküm; özde direnme kararı olmayıp, bozmaya eylemli uyma sonucu verilen yeni bir hükümdür. Bu nitelikteki bir hükmün temyiz edilmesi halinde incelemenin Yargıtay'ın ilgili dairesi tarafından yapılması gerekir. Somut olayda, sanıkların yüklenen eylemi birlikte gerçekleştirmiş olmaları ve sanıklar Ö.... G.... ve K.... A......yönünden de bozma nedenine karşı eylemli uyularak gereğinin yerine getirilmiş olması karşısında, Ceza Genel Kurulunca uyuşmazlık konusunda herhangi bir değerlendirme yapılması olanaklı görülmediğinden, dosyanın tüm sanıklar yönünden eylemli uyma nedeniyle incelenmek üzere Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir. SONUÇ: Açıklanan nedenlerle; Uyulan kısım ve saptanan eylemli uyma nedeniyle dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.07.2011 tarihinde yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.
8. Ceza Dairesi, 2018/10881 E., 2020/16402 K.
orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varAsliye Ceza Mahkemesi
tam metni aç
TCK.nın 294. maddesinde gözaltına alınanın veya tutuklunun kaçmasına imkan sağlamak suç olarak tanımlanmış olup, bu suçun faili gözaltına alınan, tutuklu veya hükümlünün muhafaza veya nakli ile görevli kişi olduğu, somut olayda, 29.01.2014 tarihinde kasten öldürm
8. Ceza Dairesi         2018/10881 E.  ,  2020/16402 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi SUÇ : Kaçmaya imkan sağlama HÜKÜM : Mahkumiyet Gereği görüşülüp düşünüldü: TCK.nın 294. maddesinde gözaltına alınanın veya tutuklunun kaçmasına imkan sağlamak suç olarak tanımlanmış olup, bu suçun faili gözaltına alınan, tutuklu veya hükümlünün muhafaza veya nakli ile görevli kişi olduğu, somut olayda, 29.01.2014 tarihinde kasten öldürme ve kasten öldürmeye teşebbüs suçlarından dolayı tutuklanarak ... M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na sevk edilen sanık hakkında, cezaevinin infaz bürosunda görevli personeller ... ve ... tarafından Aydın 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 20.12.2013 tarih ve 2013/1473 değişik iş numaralı, 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan düzenlenen yol tutuklaması müzekkeresinden verilen tahliye kararına istinaden dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak tahliye fişi düzenlemeleri sonucu sanığın tahliye edildiğinin anlaşılması karşısında, tahliye müzakeresinin hatalı olduğunu bildiğine dair bilgi ve belge bulunmayan sanığın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 292/1 ve 294/8. maddelerinde düzenlenen suçların yasal unsurlarının oluşmayacağı gözetilerek, beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi, Yasaya aykırı, Cumhuriyet Savcısı ve sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 01.10.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Eşleştirme iki kanıta dayanır: kararın kendi metnindeki madde atfı ve şerh kitaplarının o kararı hangi maddenin altında bastığı. Otomatik üretilmiştir, hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ve sonraki içtihat değişikliklerini ayrıca denetleyin.