M harfiyle başlayan hukuk terimleri (sayfa 3)

727 terim · 4 sayfa · bu sayfada Muhatap – Müntakil

• Muhatap

  Muhatap, 5 kanunda 19 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Muhatara

  Riziko; zarara uğrama tehlikesi; tehlike; zarar ve ziyan

• Muhayyerlik

  Bir sözleşme ile,belirlenen edimin yerine bir başkasını geçirmek yetkisi; seçimlik hak

• Muhdesat

  Muhdesat, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Muhik

  Haklı; geçerli; uygun; gerekli

• Muhkem kaziye

  Kesin hüküm

• Muhtar

  Muhtar, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Muhtasar beyanname

  Muhtasar beyanname, 5 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi

  Muhtasar beyanname ile aylık prim ve hizmet belgesinin birleştirilerek verildiği bildirim türüdür. Şekli ve dönemi Bakanlık ile Maliye Bakanlığınca çıkarılan…

• Muhtelif

  Çeşitli; değişik; farklı

• Muhtevî

  İçeren, barındıran.

• Muhtıra

  Uyarı

• Mukabeleihilmisil

  Karşılıklılık esası

• Mukabil

  Karşılık; karşı

• Mukabil dava

  Mukabil dava.

• Mukaddem

  Önce; önce gelen; daha öncede bulunan

• Mukadderat

  Kader; yazgı; ölçülebilen,sayılabilen şeyler

• Mukarrer

  Kararlaştırılmış

• Mukarrerat

  Kararlar; kararlaştırılan şeyler

• Mukataa

  Arazinin belli bir ücret karşılığında kiraya verilmesi; bağ,bahçe,arsa durumuna getirilen ekim toprağı için verilen vergi

• Mukavele

  Taraflar arasında kurulan sözleşmeyi ifade eder.

• Mukayyet

  Bir yetkinin belirli bir süreyle sınırlandığını, yani süre bitiminde kendiliğinden sona ereceğini anlatan kavramdır. Süre dolmadan yetki geri alınmadıkça…

• Mukayyet değer

  Kayıtlarda yer alan, defterlerdeki kayıt tutarı anlamına gelen değerdir. Pasif geçici hesap kalemleri bu değer üzerinden pasifleştirilir ve değerleme bu kayıt…

• Mukriz

  Ikraz eden; borç veren; ödünç veren

• Muktazi

  Gerekli

• Multiplekskanunda tanımlı

  Multipleks: Çok sayıda karasal yayın hizmetinin bir veya birden çok sinyal hâline gelecek şekilde birleştirilmesi yöntemini

• Multipleks işletmecisikanunda tanımlı

  Multipleks işletmecisi: Karasal ortamdan sunulacak birden fazla yayın hizmetinin, bir veya birden çok sinyal hâline gelecek şekilde birleştirilerek, medya…

• Multipleks kapasitesikanunda tanımlı

  Multipleks kapasitesi: VHF, UHF veya FM radyo frekans bantlarında, karasal televizyon veya radyo yayınları için kullanılan multipleksin içinden bir sayısal…

• Munkazi

  Bitmek

• Munsifane

  Insaflı ölçüde

• Muntafî

  Sönme; ortadan kalkma

• Muntazır

  Bekleyen; gözetleyen

• Munzam zarar

  Para borçlarında temerrüt faizinin karşılayamadığı zarardır. Alacaklı, gecikme faizine rağmen (örn. yüksek enflasyon nedeniyle) daha fazla zarara uğradığını…

• Murabaha

  Kanunun belirlediğinden fazla faiz alınması; tefecilik

• Murahhas üye

  Murahhas üye, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Murakabe

  Murakabe, 5 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Murakabe heyeti

  Koruma tarifelerini denetleyen ve tasdik eden organdır. Tarife ancak bu heyetin tasdiki ile kesinleşir.

• Murakıp

  Enstitünün işleyişini denetlemekle görevlendirilen kişi.

• Muris

  Kazandıran; veren; miras bırakan, ölümüyle, hakkında miras hukuku hükümlerinin uygulandığı kişi; miras bırakan.

• Murtabit

  Bağlantılı

• Musaddak

  Tasdikli; onaylı

• Musakka

  Sulu tarla;suyu bulunan taşınmaz.

• Musakkafat

  Gelir getiren kapalı (damlı) binalar

• Musaleh

  Mirasçı

• Mutabakatkanunda tanımlı

  Mutabakat, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mutabakat hesabıkanunda tanımlı

  Mutabakat hesabı: Banka, bir mutabakat kuruluşu veya merkezi karşı taraf nezdinde bulunan, fon veya menkul kıymetleri muhafaza etmek ve sistemdeki…

• Mutabakat kuruluşukanunda tanımlı

  Mutabakat kuruluşu: Nezdinde mutabakat hesabı bulunduran ve gerektiğinde katılımcıya mutabakat amacıyla kredi verebilen kuruluşu

• Mutabakat metni

  Uygulanacak tedbirin şeklini, süresini ve tarafların yükümlülüklerini gösteren yazılı belgedir. Metin, tanığın rızası alındıktan sonra hazırlanır ve Kurul…

• Mutabakat Zaptıkanunda tanımlı

  Mutabakat Zaptı, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mutad

  Alışılmış; âdet olunmuş; normal

• Mutad mesken

  Kişinin sürekli veya alışılmış olarak yaşadığı yerdir. Yerleşim yerinden farklı olarak, kişinin hukuki bir yerleşim bağı aranmadan fiilî oturma durumuna…

• Mutad meskeni

  Kişinin sözleşmenin kuruluşu sırasında sürekli ve alışılmış biçimde yaşadığı yerdir. Tüzel kişiler bakımından bu kavramın karşılığı ticari veya mesleki…

• Mutakabat

  Uzlaşı

• Mutalebe

  Talepte bulunma; istemde bulunma

• Mutallaka

  Boşanmış kadın

• Mutasarrıf

  Tasarruf eden; sancakların en büyük mülki amiri

• Mutavassıt

  Aracı; aracılık eden; vasıta olan

• Mutazammın

  Içine alan, üstüne alan; kefil olan; ödemeyi üstlenen

• Mutazarrır

  Zarara uğrayan, yani tazminat davasını açma hakkına sahip kişidir. Zararı öğrenme anı bu kişinin bilgisine göre belirlenir.

• Muteber

  Hukuken geçerli ve bağlayıcı olma durumunu ifade eder.

• Muteberiyet

  Geçerlik; geçerlilik

• Muteriz

  Başka bir alacaklının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz eden alacaklıdır. Dava, bu alacaklıya karşı açılır.

• Mutlak butlan

  Evlenmenin baştan itibaren geçersiz olduğu, ancak bu geçersizliğin mahkeme kararıyla ileri sürülebildiği hâldir. Kararsız bir hükümsüzlük değildir; dava…

• Mutlak emredici hüküm

  Mutlak emredici hüküm, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mutlak hak

  Şartların tamamen yerine getirilmesi hâlinde vatandaşlığın kendiliğinden ve zorunlu olarak verilmesi anlamına gelir.

• Mutlak muvazaa

  Tarafların hiçbir işlem yapmak istemeksizin yalnızca üçüncü kişileri aldatmak için görünürde bir işlem kurmalarıdır. Bu durumda görünürdeki işlem yok…

• Mutlak rehin hakkı

  Kooperatifin ortağının kredisine mesnet gösterilen mal üzerinde, kanun gereği doğan ve teslim gerektirmeyen rehin hakkıdır. Kooperatif, rehin sözleşmesi…

• Mutlak tarım arazisikanunda tanımlı

  Mutlak tarım arazisi: Bitkisel üretimde; toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin kombinasyonu yöre ortalamasında ürün alınabilmesi için…

• Muttali

  Öğrenme; haberdar olma; bilgilenme

• Muttali olmak

  Yükümlünün görevi sırasında veya bilgi edinme yoluyla ölüm veya intikal olayından haberdar olmasıdır. Bildirim süresi bu bilgi edinmeye bağlıdır.

• Muvâcehe

  Yüzleştirme; yüz yüze gelme

• Muvafakat

  Muvafakat, 33 kanunda 58 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Muvaffakat

  Uygun görmek, onaylamak, kabul etmek.

• Muvafık

  Uygun; yerinde

• Muvakkat

  Geçici; süreksiz

• Muvakkat haciz

  İtirazın geçici olarak kaldırılması üzerine, kesin hacze dönüşmeden önce konulan geçici haciz ile ihtiyati hacizdir. Bu hacizler kesin haciz niteliği…

• Muvakkat rehin açığı belgesi

  Satış talebinden sonra, takdir edilen ve kesinleşen kıymete göre rehnin alacağı karşılamayacağının anlaşılması üzerine, takip devam ederken alacaklının…

• Muvakkat vazife

  Görevlinin asıl görev yerinin dışında, geçici süreyle yerine getirmekle yükümlü olduğu iş anlamına gelir. Sürekli görev yeri değişikliğinden ayrılır.

• Muvâzaa

  Muvâzaa, 7 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Muvazaa (Asıl İşveren-Alt İşveren İlişkisinde)

  Ben, asıl işin, teknolojik uzmanlık gibi nedenler olmaksızın bölünerek alt işverene verilmesi veya işçilerin haklarının kısıtlanması amacıyla alt işveren…

• Muvâzene

  Denge

• Muvazzafkanunda tanımlı

  Muvazzaf: Askerlik hizmetini yerine getirmek üzere silahaltına alınanları

• Muvazzaf askerlik

  Askerlik çağındaki kişinin zorunlu olarak silah altında yaptığı, süresi kanunla belirlenen askerlik hizmetidir.

• Muvazzaf askerlik hizmeti

  Kişinin silahaltına alınarak fiilen yerine getirdiği zorunlu askerlik yükümlülüğüdür.

• Muvazzaf astsubay

  Muvazzaf astsubay, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Muvazzaf subay

  Silahlı kuvvetlerde fiilen ve sürekli görev yapmak üzere atanmış subaydır.

• Muvazzaf subay ve astsubay

  Sürekli olarak görevde bulunan, sözleşmeli olmayan askeri personeldir.

• Muvazzaflık dönemikanunda tanımlı

  Muvazzaflık dönemi: Yükümlünün sevk belgesinde yazılı sevk tarihi ile başlayıp terhis tarihine kadar geçen süreyi

• Muvazzaflık hizmeti

  Kanuni askerlik yükümlülüğü kapsamında fiilen yapılan zorunlu askerlik hizmetidir.

• Muzâf

  Izafe edilmiş; bağlı; bağlanmış; katılmış; yönelik

• Mübâdele

  Eski taşıtın yenisiyle değiştirilmesi işlemidir.

• Mübaseret

  Bir işe başlama, Girişme

• Mübaşir

  Mahkeme adına tebligat ve benzeri adli hizmetleri yerine getiren, yargı düzeninde görevli personeldir.

• Mübayaa

  Satın alma

• Mübayenet

  Zıtlık, iki şey arasındaki zıddiyet, aykırılık.

• Mübâyin

  Zıt; aykırı; ters

• Mübeyyin

  Gösterir

• Mücâvir

  Komşu olan; yanında bulunan

• Mücavir alan

  Mücavir alan, 5 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mücbir

  Zorlayıcı; zorlayan

• Mücbir sebepkanunda tanımlı

  Mücbir sebep, 23 kanunda 32 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mücbir sebep hali

  Mücbir sebep hali, 9 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mücerred

  Soyut; genel

• Mücmel

  Kısa ve öz olarak anlatılmış; açıklanmadıkça ne anlama geldiği anlaşılamayan ibare

• Müctemian

  Topluca; toplu olarak

• Müdafikanunda tanımlı

  Müdafi: Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı

• Müdahalekanunda tanımlı

  Müdahale, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Müdahalenin men'i

  Taşınır veya taşınmaz bir mala karşı yapılan maddi elatma veya sataşmanın, ayni hakka dayanılarak önlenmesi.

• Müdahil

  Davaya taraflardan birinin yanında katılan kişidir. Asli müdahil zaten taraf sayılır.

• Müdde-i umumi

  Cumhuriyet Savcısı,iddiacı

• Müddea

  Davacının dava ettiği şey; dava konusu

• Müddeaaleyh

  Davalı; hakkında dava açılan kişi

• Müddeabih

  Asli müdahalede dava konusu edilen şeydir. Asli müdahil, bu müddeabih üzerinde hak iddia etmelidir; müddeabih dışına çıkılarak hak talep edilemez.

• Müddei

  Davacı; iddia eden kişi

• Müddei aleyh

  Davalı; hakkında dava açılan kişi

• Müddeiumumiye

  Cumhuriyet savcısı.

• Müdrik

  İdrak eden.

• Müdür

  Müdür, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Müdür yardımcısı

  Müdür yardımcısı, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Müdürler kurulu

  Türkiye'de şube olarak faaliyet gösteren bankalarda yönetim kurulu bulunmaması hâlinde, komite üyesinin seçileceği kurul niteliğindeki organdır. Kanun şube…

• Müdürlük

  Müdürlük, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Müebbet

  Sonsuz; süresiz

• Müebbet hapis cezası

  Hükümlünün hayatı boyunca sürer. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasından farkı, sıkı güvenlik rejimi uygulanmayan normal infaz rejimine tabi olmasıdır.

• Müeccel

  Vadeli; vadeye bağlanmış; zamanı henüz gelmemiş

• Müeddî

  Tediye eden; eda eden; doğuran

• Müennes

  Dişi, Dişilikle ilgili olan

• Müesses

  Kurulmuş; kurulu; tesis edilmiş

• Müessesekanunda tanımlı

  Müessese, 7 kanunda 19 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Müessir

  Tesir eden; etkili; tesirli

• Müessir fiil

  Kişinin vücut bütünlüğüne veya maddi değerlere zarar verebilecek nitelikteki fiildir.

• Müeyyid

  Teyid eden; doğrulayan; kuvvetlendiren

• Müeyyide

  Disiplin ve sportmenliğe aykırı fiile bağlanan yaptırımdır.

• Müflis

  Hakkında iflas kararı verilmiş borçlu. İflas açıldığında malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlanır ve alacak-borç ilişkileri iflas masası adına yürür.

• Müflise ödeme

  İflasın açılmasından sonra borçlunun müflis tarafına para veya kıymet vermesidir. Bu tür ödeme, müflisin masa malvarlığına ilişkin tasarruf yetkisinin kısıtlı…

• Mühendiskanunda tanımlı

  Mühendis: En az dört yıllık lisans eğitimini bitirmiş orman mühendisi, orman yüksek mühendisi, orman endüstri mühendisi ve ağaç işleri endüstri mühendisini

• Mühlet

  Mühlet, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mühür

  Mühür, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mühürleme

  Mühürleme, 9 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mükellef

  Mükellef, 10 kanunda 17 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mükellefiyet

  Mükellefiyet, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mükellefiyetin başlangıcı

  Değerli konut vergisi yükümlülüğünün ilk kez doğduğu tarihtir.

• Mükellefiyetin tesisi

  Mükellefiyetin tesisi, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mükerrir

  Öncedenişlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suç işleyen kişidir.

• Müktesep

  Kazanılmış kazanılmış hak

• Müktesep hak

  Müktesep hak, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Müktesip

  Iktisap eden; kazanan; edinen

• Mülâhaza

  Düşünce; görüş

• Mülâhazât

  Düşünceler

• Mülakat

  Mülakat, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mülga

  Mülga, 7 kanunda 20 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mülga hüküm

  Mülga hüküm, 27 kanunda 49 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mülga kanun

  Mülga kanun, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mülhak evkaf(vakıf)

  Vakıf yöneticileri(mütevelliler) tarafından yönetilen ve Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından denetlenen vakıflar

• Mülhak vakıf

  Mülhak vakıf, 3 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mülki

  Ülke ile ilgili; ülke yönetimine ilişkin

• Mülki amir

  Mülki amir, 11 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mülki görev

  Jandarmanın emniyet, asayiş ve kamu düzenini sağlama, koruma ve kollama, kaçakçılığı men, takip ve tahkik etme ve suç işlenmesini önleme gibi kolluk nitelikli…

• Mülkî idare amirikanunda tanımlı

  Mülkî idare amiri, 8 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mülki idare amirliği

  Bildirimin yapılacağı idari makamdır.

• Mülkiye amiri

  Mülkiye amiri, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mülkiyet

  Kamulaştırılmış arsa veya arazi ile bunların üzerinde yapılan tesislerin hukuken Karayolları Genel Müdürlüğüne ait olmasıdır. Mülkiyet, görevli şirkete değil…

• Mülkiyet hakkı

  Bir malın üzerinde malikin kullanma, yararlanma ve tasarruf yetkilerini kapsayan, anayasal güvenceye bağlanmış temel haktır.

• Mülkiyet karinesi

  Taşınır malı elinde bulunduran kişinin o malın maliki sayılmasını sağlayan, icra hukukuna özgü kanuni karinedir. Türk Medeni Kanunu'ndaki zilyetlik…

• Mülkiyetin kamuya geçirilmesi

  Mülkiyetin kamuya geçirilmesi, 8 kanunda 14 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mülteci

  Avrupa ülkelerinde meydana gelen olaylar nedeniyle ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi düşünceleri yüzünden zulme…

• Mültezem

  Gerekli görülen; kayırılan

• Mülzem

  Bağlı

• Mümâselet

  Benzeme; benzeyiş; andırma

• Mümasil

  Örnek; misâl; benzeyen; andıran

• Mümellek-ün-leh

  Kendisine bir şey temlik olunan kimse

• Mümellik

  Temlik eden; mülk olarak veren kişi

• Mümessil

  Mümessil, 4 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Mümeyyiz

  Ayırt etme gücüne sahip olan kişidir.

• Mümtâz

  Üstün; ayrıcalıklı; imtiyazlı

• Mümteni

  Çekinen; imtina eden; olamaz;

• Mün'akit olmak

  Bir sözleşmenin kurulması; akdin oluşması; üzerinde anlaşma yapılmak

• Münakale

  Mükellefin kendi hesabındaki parayı aynı bankadaki ilgili vergi dairesi veya Merkez Bankası hesabına aktarmasıdır. Ödeme, bankanın bu hesaba nakil işlemiyle…

• Münakaşa

  Artırma ve eksiltme.

• Münasip

  Uygun

• Münasip mühlet

  İcra memurunun, borçluya temsilci tayin etmesi için takdir ettiği süredir. Kanunda sabit bir gün sayısı yoktur; somut olayın koşullarına göre belirlenir.

• Münâzaa

  Uyuşmazlık; çekişme; anlaşmazlık

• Münaziünfih

  Niza konusu; uyuşmazlık konusu olan şey; dava konusu

• Münbais

  Doğan; ileri gelen

• Müncer

  Sonuçlanan; şu veya bu sonuca varan

• Mündemiç

  Bir şeyin içinde var olan, bulunan, saklı olan.

• Münderecat

  Raporun içeriğinde yer alan beyanlar ve tespitlerdir. Asıl raporun yokluğunda bu içeriğin iki tarafın ifadelerinde birleşmesi, raporun muteberliği için…

• Münferiden

  Tek tek; ayrı ayrı; tek başına

• Münferit beyanname

  Yıllık beyannameden ayrı olarak, belirli gelirlerin tek tek bildirilmesi için verilen beyannamedir. Bu gelirlerde vergilendirme dönemi yerine gelirin iktisap…

• Münferit destekkanunda tanımlı

  Münferit destek: Bir destek programı kapsamına girmeyen devlet desteklerini

• Münferit göçmenkanunda tanımlı

  Münferit göçmen: Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olup, yurdumuza yerleşmek amacıyla bir aile olarak gelenlerdir

• Münfesih

  Infisah etmiş; bozulmuş; dağılmış

• Münfesih kurum

  Birleşme yoluyla tasfiyesiz olarak sona eren kurumdur.

• Münhal

  Yönetim Kurulu üyeliğinin herhangi bir nedenle boşalmasıdır. Genel Kurulca seçilen üyelikte münhal, aday gösteren makamlarca geçici tayinle; Seçim Komitesince…

• Münhasır

  Müstisnanın yalnızca 150 m²'yi aşmayan konutlar için yapılan inşaat taahhüt işleriyle sınırlı olduğunu anlatır. Konut dışı yapılar ve 150 m²'yi aşan konutlar…

• Münhasır yetki

  Münhasır yetki, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Münkasem

  Bölünmüş

• Münkati

  Kesilen; kesilmiş; kesik; aralıklı

• Münkir

  Inkar eden

• Münselip

  Kaybetme, keybeden

• Müntakil

  Intikal eden; geçen