TTK Madde 389j) Hakların kullanılması
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 389. maddesi, şirketin kendi paylarını iktisap etmesi ve yavru şirketin ana şirket paylarını iktisap etmesi hallerinde bu payların genel kurul toplantı nisabına girip girmeyeceğini, bu paylardan pay sahipliği haklarının doğup doğmayacağını ve oy haklarının donup donmayacağını düzenler. Düzenleme, anonim şirketlerin genel kurulu ile şirket ve yavru şirket arasındaki sermaye ilişkisi bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Şirketin iktisap ettiği kendi payları ile yavru şirket tarafından iktisap edilen ana şirketin payları, ana şirketin genel kurulunun toplantı nisabının hesaplanmasında dikkate alınmaz. Bedelsiz payların iktisabı hariç, şirketin devraldığı kendi payları hiçbir pay sahipliği hakkı vermez. Yavru şirketin iktisap ettiği ana şirket paylarına ait oy hakları ile buna bağlı haklar donar.
Madde gerekçesi
Şirketin kanuna uygun veya aykırı bir şekilde iktisap ettiği paylar şirkete hiçbir paysahipliği hakkı vermez. Şirket sadece, söz konusu paylardan kaynaklanan bedelsiz payları ikti sap edebilir; ancak anılan bedelsiz paylar da şirkete paysahipliği hakları sağlayamaz. Bu maddenin sonuçları, 6762 sayılı Kanunun 329 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmüne nazaran daha kesin ve kapsamlıdır. Şirket hamiline hisse senetlerini inançlı bir işlem ile devredip kendisini genel kurulda temsil ettiremez, oy kullanamaz, temettü alamaz. Hükümle ilgili bir kısım sorunlar kanunî çözümlerin sakıncaları gözönüne alınarak içtihada ve öğretiye bırakılmıştır. Bu sorunlar AET'nin İkinci Yönergesinde de bu sebeple çözülmemiştir. İsviç- re'de de durum böyledir. AB ülkelerinde söz konusu sorunlarda bazen değişik sonuçlara varılmıştır. İşaret edilmek istenen sorunlar, inter alia, söz konusu payların tutarınca toplantı nisabının azalıp azalmadığı; tahakkuk eden temettünün kanunî yedek akçelere alınıp şirketin malvarlığı haline mi geldiği, yoksa özel bir hesaba konulup payın devri ile birlikte devralana mı verileceği; rüçhan hak kının kullanılmasının bedelsiz paylara kıyaslanıp kıyaslanmayacağıdır. Yabancı doktrinde "paysa- hipliği vermeme"nin geçici bir hâl olduğu, paylar anonim şirketin elinde iken paysahipliği hakları nın dondukları, payların devri ile birlikte söz konusu paylardan kaynaklanan hakların canlandığı gö rüşü savunulmaktadır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
- TTK m.201saklı tutulur
Bu maddedeki kavramlar
- Bedelsiz pay
- Toplantı nisabı
- Yavru şirket
- Kendi payları
- Oy haklarının donması
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
"Mavi Dalga Gemicilik Anonim Şirketi" yönetim kurulu, borsadaki hisse değerlerinin aşırı düşmesini engellemek amacıyla şirketin kendi paylarını piyasadan satın almasına karar vermiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve devamı uyarınca "payların iktisabı" ile ilgili aşağıdaki pratik olay değerlendirmelerinden hangisi yanlıştır?
- A) Şirketin iktisap edeceği payların itibari değerlerinin toplamı, esas veya çıkarılmış sermayenin 1/10’unu (yüzde on) aşamaz.
- B) Yönetim kurulunun bu işlemi yapabilmesi için genel kurul tarafından en çok 5 yıl süreyle yetkilendirilmiş olması şarttır.
- C) Şirketin birleşme (külli halefiyet) nedeniyle kendi paylarını devralması durumunda, %10’luk yasal sınırın aşılmasına izin verilir ancak aşan paylar 3 yıl içinde elden çıkarılmalıdır.
- D) İktisap edilen kendi paylarının bedellerinin tamamen ödenmiş olması kanuni bir zorunluluktur.
- E) Şirket kendi paylarını iktisap ettiğinde, bu paylara bağlı olan "oy hakkı" yönetim kurulu tarafından genel kurulda serbestçe kullanılabilir.
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl