A harfiyle başlayan hukuk terimleri (sayfa 3)

539 terim · 3 sayfa · bu sayfada Asgari – Azmettirme

• Asgari

  En az; en aşağı; en azından; en düşük; en küçük

• Asgari geçim indirimi

  Gelir vergisi hesabında ücret gelirlerine uygulanan indirimdir. Teşvik indirimi, bu indirim uygulandıktan sonra hesaplanan vergi üzerinden yapılır.

• Asgari koruma

  Tüketicinin mutad meskeni hukukunun emredici hükümlerinin tanıdığı en alt koruma düzeyidir. Seçilen hukuk bu düzeyin altında kalamaz; üstünde ise uygulanabilir.

• Asgari matrah

  Asgari matrah, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asgari ölçüde birim değer

  Arsa ve arazilerin metrekare başına emlak vergisi matrahına esas alınan, Takdir Komisyonlarınca belirlenen değerdir.

• Asgarî tutarkanunda tanımlı

  Kredi kartı hamilinin, hesap özetindeki son ödeme tarihine kadar ödemek zorunda olduğu en düşük borç miktarıdır.

• Asgari ücretkanunda tanımlı

  Asgari ücret, 6 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asgari ücret tarifesi

  Asgari ücret tarifesi, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Ashab-ı intikal

  Verasetin geçişinde hak sahipleri

• Asıl dava

  Karşı davanın bağlı olduğu, davacının davalıya karşı açtığı ve hâlen görülmekte olan dava. Asıl davanın sona ermiş olması karşı dava açılmasını engeller.

• Asıl işveren

  Asıl işveren, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asıl işveren-alt işveren ilişkisi

  Asıl işveren-alt işveren ilişkisi, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asıl üye

  Asıl üye, 7 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asıl üye ve yedek üye

  Asıl üye ve yedek üye, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asıl ve yedek üye

  Asıl ve yedek üye, 7 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asılsız haber

  Asılsız haber, 5 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asker kişi

  Asker kişi, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Askerî eğitimkanunda tanımlı

  Askerî eğitim, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Askerî mahal

  Askerî mahal, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Askeri öğrenci

  Askeri okullarda öğrenim gören ve bu nedenle özel mevzuata tabi tutulan öğrencidir.

• Askeri tesis

  Askeri tesis, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Askerlik çağıkanunda tanımlı

  Askerlik yükümlülüğünün başladığı yaş dönemindeki kişilerdir.

• Askerlik hizmetikanunda tanımlı

  Askerlik hizmeti: Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 72 nci maddesine göre her Türkün hak ve ödevi olan vatan hizmetinin bu Kanun esaslarına göre yerine…

• Askerlik şubesikanunda tanımlı

  Askerlik şubesi: Yükümlülerin nüfusuna kayıtlı bulundukları yer askerlik şubesini

• Askıya alınma

  Askıya alınma, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asla bağlı ceza

  Asla bağlı ceza, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asli

  birincil,temel olarak alınan

• Asli görev

  Asli görev, 6 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asli memurluk

  Asli memurluk, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asli müdahale

  Bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişinin, hüküm verilinceye kadar yargılamanın taraflarına karşı…

• Asli üye

  Ziraat odasına kayıtlı olan ve bu sıfatla oda üyeliğinden doğan yükümlülüklere tabi tutulan çiftçi nitelikli gerçek veya tüzel kişi. Kanunda asli üye ile…

• Asli ve sürekli görev

  Asli ve sürekli görev, 7 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asli zilyet

  Malı kendi adına ve malik sıfatıyla elinde bulunduran kişidir.

• Asliye ceza mahkemesi

  Asliye ceza mahkemesi, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asliye hukuk mahkemesi

  Asliye hukuk mahkemesi, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Asliye ticaret mahkemesi

  Davanın görüleceği yerdir; şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi yetkilidir.

• Asrî

  Zamana uygun; çağdaş; modern

• Astsubay

  Türk Silahlı Kuvvetlerinde astsubay statüsünde görev yapan personeldir. Subaylarla birlikte bu kanunun ilk fıkrasında doğrudan öngörülen ikinci kişi grubudur.

• Astsubay meslek yüksek okulukanunda tanımlı

  Astsubay yetiştirmek amacıyla kurulan, eğitim-öğretim veren yükseköğretim niteliğindeki okul.

• Aşama tamamlamakanunda tanımlı

  Aşama tamamlama: Yapım işlerinin her bir aşamasının, ihale dokümanları ve sözleşme hükümleri doğrultusunda tamamlandığının idarenin onayı ile kabul edilmesini

• Aşırı ifa güçlüğü

  Sözleşmenin kurulmasından sonra, olağanüstü bir değişiklik sonucu bir tarafın edimini ifasının sözleşme kuruluşundaki beklentiye göre aşırı derecede…

• Aşırı masraf

  Ayıbın giderilmesi için yapılması gereken harcamanın, işin değeri ve ayıbın niteliği karşısında orantısız olmasıdır. Ölçüt, onarım masrafının objektif olarak…

• Aşırı yararlanma

  Aşırı yararlanma, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Aşırı yetki (exorbitant jurisdiction)

  Yabancı mahkemenin, ilamın dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı halde yetki tanıması durumudur.

• Atama

  Atama, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Atamaya yetkili amir

  Atamaya yetkili amir, 9 kanunda 18 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Atanmış mirasçı

  Miras bırakanın ölüme bağlı tasarrufu (vasiyet, miras sözleşmesi) ile mirasçı atadığı kişidir.

• Atatürk Kültür Merkezi

  Tesislerin tamamı bu merkezin bileşenidir; tek bir bina ile sınırlı değildir.

• Atatürk milliyetçiliği

  Anayasanın ifade ettiği milliyetçilik anlayışıdır. Maddeye göre eğitimde temel alınan ilkeler arasında Anayasada yer bulan bu milliyetçilik anlayışı da sayılır.

• Ateh

  Bunama; bunaklık

• Atıf

  Atıf, 31 kanunda 33 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Atıf maddesi

  Atıf maddesi, 8 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Atıfet

  İyilik, bağış, kayra, lütuf, ihsan, inayet

• Atıkkanunda tanımlı

  Atık: Kullanılmış lastikler, boya çamurları, solventler, plastikler, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yakıt olarak kullanılması uygun görülen atık yağlar…

• Âtî

  Gelecek; gelen (kişi veya şey); gelecek zaman; istikbal

• Atipik

  Örnek dışı Düzensiz, değişik, değişken, tipik olmayan, herhangi bir grup içerisinde değerlendirilemeyen.

• Atom enerjisi ile patlamaya sebebiyet verme

  Atom çekirdeğinde saklı enerjinin serbest bırakılması yoluyla bir patlamanın meydana getirilmesi fiilidir. Nükleer tesislerde dikkatsizlik veya kasıtla…

• Av bıçağı

  Av faaliyetinde kullanılmak üzere yapılan bıçaktır. Kanun'un tabi tuttuğu eşyalar arasında sayılmıştır.

• Av hayvanıkanunda tanımlı

  Avcılık yoluyla zilyede alınmış, henüz hiç kimsenin mülkiyetine tam olarak girmemiş, doğal özgürlüğünü sürdüren hayvan niteliğindeki taşınır.

• Av sezonukanunda tanımlı

  Av sezonu: Merkez Av Komisyonunca tespit edilen ve avlanmasına izin verilen ilk grup av hayvanlarının avının açıldığı tarih ile son grup av hayvanlarının…

• Av ve doğa koruma memuru

  Kanun ve Genel Müdürlüğün görev ve yetkilerini düzenleyen mevzuat çerçevesinde, mevzuata aykırı fiillerin takibi, biyolojik çeşitliliğin korunması ve av ve…

• Av ve yaban hayatı yönetimikanunda tanımlı

  Av ve yaban hayatı yönetimi: Av ve yaban hayatının sürdürülebilirliğinin sağlanması hedefinden hareketle; av ve yaban hayvanları ile yaşama alanlarında…

• Av yılıkanunda tanımlı

  Av yılı: 1 Nisan'dan başlayarak takip eden yılın 31 Mart sonuna kadar olan süreyi

• Aval

  Poliçede yazılı bedelin tamamının veya bir kısmının ödenmesini teminat altına almak için, poliçe üzerine yapılan kambiyo taahhüdüdür. Kambiyo senetlerine özgü…

• Avalist

  Aval veren kişidir. Avalist, teminat verdiği kişinin borcundan sorumlu olur.

• Avans

  Avans, 19 kanunda 36 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Avârız

  Kazalar; belâlar; borçlanma ve hak kazanma yeterliliğini kısan veya yok eden haller

• Avcıkanunda tanımlı

  Avcı: Avcılık belgesine sahip olan kişiyi

• Avcı kuruluşukanunda tanımlı

  Avcı kuruluşu: Kuruluş statüsünde, avcılık ile av ve yaban hayatının korunması, geliştirilmesi ve düzenlenmesine ilişkin hükümlerin yer aldığı dernekleri ve…

• Avcılık belgesikanunda tanımlı

  Avcılık belgesi: Onsekiz yaşını doldurmuş, silâh taşıma ehliyetine sahip, bu Kanuna göre avcılık belgesi almaya engel hali bulunmayan, avcılık ve av yaban…

• Avdet

  Talebenin yurt dışındaki öğreniminden Türkiye'ye dönmesi.

• Avlakkanunda tanımlı

  Avlak: Av ve yaban hayvanlarının doğal olarak yaşadıkları veya sonradan salındıkları sahaları

• Avlama ücretikanunda tanımlı

  Avlama ücreti: Örnek avlaklar ile Genel Müdürlükçe belirlenen Devlet avlakları ve genel avlaklarda, yıllık avlanma izin ücreti dışında, hayvan türlerine…

• Avlanmakanunda tanımlı

  Avlanma: Bu Kanun kapsamında avına izin verilen yaban hayvanı türlerini, izin verilen yerlerde, tespit edilen zaman ve miktarlar ile belirlenen esas ve…

• Avlanma hakkıkanunda tanımlı

  Avlanma hakkı: Avcılık belgesine sahip olan kişilerin yıllık avlanma izin ücreti ödeme koşulları ile elde ettiği hakkı

• Avlanma izin ücretikanunda tanımlı

  Avlanma izin ücreti: Her av yılı için, av hayvanı gruplarına ve avcılık belgesi çeşitlerine göre Genel Müdürlükçe tespit edilen ücretleri

• Avlanma izni

  Avcılık belgesi sahibinin, belirli bir av yılında avlanabilmesi için avlanma izin ücretini yatırarak aldığı izindir. Kanuna göre bir av yılı içindir ve süresi…

• Avlanma plânıkanunda tanımlı

  Avlanma plânı: Envanteri yapılan, sınırları belli bir avlak alanında avlanmasına izin verilen yaban hayvanlarının tür, cinsiyet ve yaş itibariyle kaç adet ve…

• Avlanma zamanıkanunda tanımlı

  Avlanma zamanı: Gün doğumundan bir saat öncesi ile gün batımından bir saat sonrası arasında kalan zamanı

• Avrupa eserlerikanunda tanımlı

  Avrupa eserleri: Yapımı veya ortak yapımı Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesine taraf devletler ve Avrupa Birliğine üye devletlerde yerleşik gerçek veya…

• Avrupa ülkelerikanunda tanımlı

  Avrupa ülkeleri: Avrupa Konseyi üyesi olan ülkeler ile Cumhurbaşkanınca belirlenecek diğer ülkeleri

• Avukatla takip

  Avukatla takip, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Avukatlığa kabul şartları

  Avukatlık mesleğine girebilmek için birlikte gerçekleşmesi gereken koşullardır. Bunlardan biri eksik kalırsa kabul gerçekleşmez.

• Avukatlığın amacı

  Hukuki münasebetlerin düzenlenmesini, hukuki uyuşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam uygulanmasını sağlamaktır.…

• Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi

  Avukatlık ücretinin altına inilemeyecek alt sınırı belirleyen tarifedir. Ücretin kararlaştırılmadığı veya tartışmalı olduğu hâllerde değeri para ile…

• Avukatlık ortaklığı

  Birden fazla avukatın birlikte mesleki faaliyet yürüttüğü yapıdır. Maddeye göre yurt içinde şube açamaz ve birlikte çalışan avukatlar ayrı büro edinemez.

• Avukatlık ücreti

  Avukatın hukuki yardımının karşılığı olan para miktarı veya değeridir.

• Avukatlık vekâlet ücreti

  Ödeme, ilgili idarenin hesabında biriken tutarlardan karşılanır.

• Avukatlıkla birleşebilen işler

  Bu işler, yasağın istisnası olarak sayılmıştır.

• Ay kesri

  Ay kesri, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Aybaşı

  Aybaşı, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Ayıp

  Kiralananın sözleşmeye uygun kullanımını engelleyen veya azaltan durum.

• Ayıplı hizmet

  Sağlayıcının edimini sözleşmeye ya da makul beklentiye uygun yerine getirmediği durumdur. Hizmetin ayıplı sayılması için sağlayıcının kusurlu olması aranmaz…

• Ayıplı mal

  Tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış örnek veya modele uygun olmayan ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan, bu…

• Ayırma kararı

  Mahkemenin davaların ayrılmasına ilişkin usuli kararıdır. Ayrılan davalara yeni esas numarası verilir ve işlemler bu numara üzerinden yürütülür.

• Ayırt edici kimlikkanunda tanımlı

  Ayırt edici kimlik: Her bir GDO için taşıdığı her bir genin kodunu da içeren nümerik ve alfa nümerik bir kodlama sistemini

• Ayırt edicilik

  İşaretin bir işletmenin mal ve hizmetlerini başka işletmelerinkinden ayırabilmesi niteliğidir.

• Ayırt etme gücü

  Ayırt etme gücü, 4 kanunda 32 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Ayırt etme gücü (temyiz kudreti)

  Haksız fiil sorumluluğunun doğabilmesi için temel şartlardan biri, fiili işleyen kişinin 'ayırt etme gücüne' (temyiz kudretine) sahip olmasıdır.

• Aykırı hüküm

  Aykırı hüküm, 5 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Aykırılık

  Aykırılık, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Aykırılık ölçütü

  Aykırılık ölçütü, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Aylık katsayısı

  Aylık gösterge tablosundaki gösterge rakamlarını, ek gösterge ve kıdem aylığı gösterge rakamlarını aylık para tutarına çeviren çarpandır. Katsayı, Genel Bütçe…

• Aylık ücret

  Aylık ücret, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Aylık ve ödenek

  Aylık ve ödenek, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Aylıksız izin

  Aylıksız izin, 15 kanunda 15 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Aylıksız izinli sayılma

  Aylıksız izinli sayılma, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Aylıktan kesme cezası

  Aylıktan kesme cezası, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Aynı fiil

  Tek bir eylem veya ihmalden oluşan ve tek bir disiplinsizlik niteliği taşıyan davranıştır. Aynı fiil için birden fazla disiplin cezası verilmesi engellenir.

• Aynı konutta oturan kişi

  Muhatapla aynı konutta sürekli olarak yaşayan kişidir. Aynı konutta geçici olarak bulunan veya misafir kişi bu kapsama girmez.

• Aynı sıra

  Birden çok alacağın aynı rehin sırasında yer alması halidir. Bu durumda bedel alacakların miktarı oranında paylaştırılır.

• Aynî

  Mala ilişkin; eşyaya bağlı; malın mülkiyeti ile ilgili; herkese karşı ileri sürülebilen

• Ayni hak

  Ayni hak, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Ayni haklar

  Taşıma aracı üzerindeki mülkiyet ve diğer ayni haklardır. Kişisel haklar, örneğin kira ya da taşıma sözleşmesinden doğan alacaklar, bu kavrama girmez.

• Ayni sermaye

  Ayni sermaye, 6 kanunda 20 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Ayni ve nakdi yardım

  Ayni ve nakdi yardım, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Ayni yardım

  Ayni yardım, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Ayrı tutmakanunda tanımlı

  Kişilerin kanunda sayılan ayrımcılık temellerinden biri veya birden fazlası nedeniyle, bir eylem ya da eylemsizliğin sonucu olarak diğerlerinden ayrılmasıdır.…

• Ayrılık

  Evlilik birliğinin devam ettiği, ancak eşlerin ortak hayatı belli bir süre için tatil ettiği hukuki durumdur. Ayrılık kararıyla evlilik sona ermez; eşlerin…

• Ayrılık kararı

  Evlilik birliğini sona erdirmeyen, yalnızca ortak hayatı belirli bir süre için tatil eden mahkeme kararıdır. Boşanmadan farklı olarak eşlerin evlilik statüsü…

• Ayrılma akçesi

  Birleşme sözleşmesiyle ortaklara, devralan şirkette pay ve ortaklık hakkı yerine ödenmek üzere öngörülen para veya başka bir değer karşılığıdır. Ortaklığın…

• Ayrılma hakkı

  Olumsuz oy veren pay sahibinin paylarını halka açık ortaklığa satarak ortaklıktan ayrılabilmesi yetkisidir. Ortaklık, talep üzerine payları adil bedelle satın…

• Ayrımcılık talimatıkanunda tanımlı

  Ayrımcılık talimatı: Bir kişinin kendi nam veya hesabına eylem ve işlemlerde bulunmaya yetkili kıldığı kişilere veya bir kamu görevlisinin diğer kişilere…

• Ayrımcılık yasağı

  Fıkra 2'de sayılan temellerden birine dayalı ayrım yapılmasının yasaklanması.

• Âzâ

  Uzuvlar; üyeler; organlar

• Âzâde

  Serbest; hür; özgür

• Azamî

  En çok; en büyük; en yüksek

• Azami had

  Azami had, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Azami kalkış ağırlığıkanunda tanımlı

  İHA'nın kalkışta taşıyabileceği en yüksek ağırlıktır. Kayıt yükümlülüğü bu ağırlığa bağlıdır: beşyüz gram (dahil) üzerindeki araçlar kayda tabidir.

• Azami miktar

  Kefilin sorumlu olacağı en yüksek tutardır. Kefalet sözleşmesinde açıkça yazılması geçerlilik koşuludur; borcun tamamının kapsanıp kapsanmadığı bu kavramla…

• Azami toplam ağırlıkkanunda tanımlı

  Azami toplam ağırlık: Taşıtların karayollarında güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan toplam ağırlıktır

• Azami tutar

  Azami tutar, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Azınlık hükümeti

  Parlamenter sistemlerde, parlamentoda çoğunluğu olmayan bir partinin, öbür parti ya da partilerin hükümete fiilen katılmadan dışarıdan destek vermesiyle…

• Azınlık okullarıkanunda tanımlı

  Azınlık okulları: Rum, Ermeni ve Musevî azınlıklar tarafından kurulmuş, Lozan Antlaşması ile güvence altına alınmış ve kendi azınlığına mensup Türkiye…

• Azil

  Azil, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Azimet

  Gidiş; yola çıkma

• Azletmek

  Bir kişiyi görevden almak, çıkarmak

• Azlık

  Genel kurulda ve anonim şirket mevzuatında belirlenen azlık haklarını kullanan pay sahipleridir.

• Azmettirme

  Başka bir kişide belli bir suçu işleme kararı uyandırarak onu suça yöneltmektir. Azmettirilenin zaten suç işleme kararı varsa azmettirme değil, yardım etme…