İcra ve İflas Kanunu Madde 91

Madde Metni

Madde 91 – (Değişik: 18/2/1965-538/50 md.) (Değişik: 9/11/1988-3494/10 md.) Taşınmazın haczi ile tasarruf hakkı Medeni Kanunun 920 nci maddesi anlamında tahdide uğrar. Sicile kaydedilmek üzere haciz keyfiyeti, ne miktar meblağ için yapıldığı ve alacaklının adı ile tebliğe yarar adresi icra dairesi tarafından tapu siciline bildirilir. Adresi değişen alacaklı masrafını vermek sureti ile yeni adresinin tapuya bildirilmesini icra dairesinden istemeye mecburdur. Hacze yeni alacaklılar iştirak eder veya haciz kalkarsa bu hususlar da tapu siciline haber verilir. (Ek fıkra: 17/7/2003-4949/23 md.) Hacizli taşınmazın el değiştirmesi hâlinde 148/a maddesi uygulanır. I – Taşınmaz haczinin şümulü, II – Alacakları rehinle sağlanmış alacaklıların mahfuz hakları, III – İdare ve işletme.

Bu Maddeyle İlgili Yüksek Mahkeme Kararları

2 karar eşleşti

6. Hukuk Dairesi, 2022/5375 E., 2023/3538 K.

orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varKayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Bu husus İcra ve İflas Kanununun taşınmaz haczini düzenleyen 91. maddesi ve Türk Medeni Kanununun tapu sicilinde tasarruf yetkisinin hangi koşullarda sicile işleneceğini düzenleyen 1010.

6. Hukuk Dairesi 2022/5375 E. , 2023/3538 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1422 E., 2022/1596 K. ŞİKAYET TARİHİ : 27.01.2020 HÜKÜM/KARAR : Esastan Red İLK DERECE MAHKEMESİ : Nevşehir İcra Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/33 E., 2022/217 K. Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayet davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir. Kararın şikayetçi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Şikayetçi vekili dava dilekçesinde; borçludan olan alacağının tahsili amacıyla takip yaparak borçlunun taşınmazlarına haciz koyduğunu, haczinin ayakta ve önceki tarihli olmasına rağmen düzenlenen sıra cetvellerinde kendi alacaklarına pay ayrılmadığı gerekçesiyle iptalini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Bir kısım şikayet olunanlar ayrı ayrı vekili cevap dilekçelerinde; şikayetçinin haczinin düştüğünü öne sürerek şikayetin reddini dilemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, şikayetçi tarafından sıra cetveline konu taşınmaza haciz koyulup süresinde satış avansı yatırılmadığı, haczinin düşmüş olduğu gerekçesiyle şikayetin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Şikayetçi vekili istinaf dilekçesinde; şikayetçinin dava konusu taşınmaz için süresi içinde satış talep ederek avans yatırdığını öne sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı şikayetçinin bir yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra satış avansı yatırdığı ve haczinin düşmüş olduğu gerekçeleriyle şikayetçinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Şikayetçi vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sıra cetveline şikayet istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 nci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 83 ncü maddesi, 91. Maddesi, 142 nci maddesinin üçüncü fıkrası Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi. 3. Değerlendirme 1-Şikayetçi alacaklı bedeli paylaşıma konu taşınmazların tapu kaydına haciz konulması için İcra Müdürlüğünden talepte bulunmuş, İcra Müdürlüğü tarafından 11.07.2016 tarihinde müzekkere yazılmış, Tapu Müdürlüğü'nce 20.07.2016 tarihinde haciz, tapu kaydına işlenmiştir. Bunun üzerine şikayetçi alacaklı tarafından 29.06.2017 tarihli taleple taşınmazın satışı istenmiş ve 18.07.2017 tarihli avans makbuzuyla satış avansı yatırılmıştır. 2-Hacizde gözetilecek tarih haczin tapu kaydına işlendiği tarihtir. Bu husus İcra ve İflas Kanununun taşınmaz haczini düzenleyen 91. maddesi ve Türk Medeni Kanununun tapu sicilinde tasarruf yetkisinin hangi koşullarda sicile işleneceğini düzenleyen 1010. maddesinin gereğidir. Yargıtayın yerleşmiş emsalleri de bu yöndedir. Bu durumda, mahkemece, şikayetçi alacaklının satış isteme süresinde avansını yatırarak satış isteminde bulunmuş olduğu ve haczinin ayakta olduğu hususu değerlendirilerek ve şikayet olunanların haciz tarihleri ve hacizlerinin sıhhatleri de araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken aksi düşünceyle karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 30.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Diğer kararlar (1)

(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi, 2008/8235 E., 2008/9223 K.

orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varAsliye Hukuk Mahkemesi

tam metni aç

İcra ve İflas Kanununun 91. maddesi hükmünce gayrimenkulün haczi ile tasarruf hakkı, Türk Medeni Kanununun 1010.

(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi 2008/8235 E. , 2008/9223 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.02.2005 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali, tescil ve şerh terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 31.05.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili, Tasfiye halindeki T.... Bankası A.Ş. vekili ve Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Dava, kayıt üzerindeki şerhlerin terkini suretiyle mülkiyet aktarımı istemine ilişkindir. Kayıt maliki şirket, davayı kabul etmiş, bir kısım davalılar davanın reddini savunmuş, davalılardan ... Finans A.Ş. savunmada bulunmamıştır. Mahkemece, dava kabul edilmiştir. Hükmü, davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu, Tasfiye halindeki T.... Bankası A.Ş. ve Hazine temyiz etmiştir. Çekişme konusu 58 numaralı bağımsız bölüm tapuda 18.12.1997 tarihinde kurulan kat irtifakı sonucu davalılardan ... İnşaat A.Ş. adına kayıtlıdır. Davalı şirket temsilcisi yargılamanın 31.05.2005 tarihli oturumunda davayı kabul ettiğinden HUMK.nun 92 ve 95. maddeleri hükmünce kabul kati bir hükmün sonuçlarını meydana getirir. Ancak; 58 numaralı bağımsız bölümün tapu kaydının incelenmesinden; kayıt üzerinde hangi gerçek veya tüzel kişi lehine konulduğu anlaşılamayan birden çok haciz şerhlerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. İcra ve İflas Kanununun 91. maddesi hükmünce gayrimenkulün haczi ile tasarruf hakkı, Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi anlamında kısıtlanmış olur. Yine yasanın 1010. maddesine göre, tasarruf yetkisi kısıtlamaları şerh verilmekle taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı da ileri sürülebilir. Çünkü, haciz şerhinden amaç bu şerhlerin konulduğu tarihten sonra alacaklının haklarını o taşınmaz mal üzerinde sonradan hak edineceklere karşı korumak ve üçüncü kişilerin uyarılmasını sağlamaktır. Diğer taraftan, icrayı hacizli bir taşınmazın sanki hacizsiz bir taşınmaz gibi bir işleme konulması mümkündür. Ne var ki, İcra ve İflas Kanunun 132. maddesine göre borçlunun alacaklının rızası olmadan hacizli taşınmaz üzerindeki tasarrufları alacaklının haklarını ihlal edemez ve onu ihlal ettiği ölçüde de bu tasarruflar geçersizdir. Burada üzerinde durulması gereken diğer bir hususta mülkiyet hakkı ve şahsi hak kavramlarının ne olduğudur. Bilindiği üzere hak, genel olarak kişiye hukuk tarafından tanınmış yetki olarak tanımlanabilir. Mutlak hakta, ait oldukları şeyler üzerinde mevcut olan ve tekel halindeki yetkilerdir. Nisbi (şahsi) haklar ise, sahibine bir borç ilişkisi nedeniyle bir şeyin verilmesi, yapılması, yapılmaması gibi belli bir edimin yerine getirilmesini isteme yetkisi tanır. Mutlak hakların maddi mallara ilişkin olanlarına ayni hak denir. Mutlak haklar herkese karşı ileri sürülebildiği halde şahsi haklar sadece borç ilişkisinin borçlusuna karşı ileri sürülebilir. Somut olayda, davacının dayandığı 03.02.1998 tarihli “satış sözleşmesidir” başlıklı sözleşme davalılardan ... A.Ş. tarafından davacıya yapılan bir temlik sözleşmesidir ve davacıya mahkemenin kabulünün aksine mülkiyet hakkı değil, tıpkı haciz şerhleri gibi şahsi hak sağlar. Bir tanımlama yapmak gerekirse, alacağın temliki, kazandığı şahsi haktan alacaklı ile onu devralan üçüncü kişi arasında borçlunun rızasına ihtiyaç olmaksızın yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliği taşıyan şekle bağlı bir akittir. HUMK.nun 299. maddesine göre de, bu tür sözleşmeler yapanları dışındaki üçüncü kişileri bağlamaz. Bütün bu genel açıklamalardan sonra, mahkemece yapılması gereken iş; 58 numaralı bağımsız bölüm kaydının şerhler sütununda geçen bütün icra dosyalarını ait olan yerden getirtmek, dosya alacaklıları olup da yararlarına haciz şerhi işlenen ve ancak davada taraf durumunu almayan bir kısım gerçek ve tüzel kişi varsa bunları da HUMK.nun 73. maddesine göre davaya taraf olmalarını sağlamak, 03.02.1998 tarihli temlik sözleşmesi adi yazılı düzenlenip tapuya şerh verilmediğinden, sözleşme tarihi lehlerine haciz şerhi işlenen kişileri de bağlamayacağından davacıdan temlik tarihini her türlü kuşkudan uzak ispatlayacak resmi delillerini sormak, böyle bir delil yoksa kayıt üzerindeki haciz şerhlerine değer tanınarak 58 numaralı bağımsız bölüm mülkiyetini davacıya üzerindeki haciz şerhleri ile birlikte geçirmek olmalıdır. Mahkemece, ortaya konan saptamalar ve uyuşmazlıkta uygulanacak yasa kuralları bir yana bırakılarak istem yazılı olduğu şekilde hüküm altına alındığından karar bozulmalıdır. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, 11.07.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Eşleştirme iki kanıta dayanır: kararın kendi metnindeki madde atfı ve şerh kitaplarının o kararı hangi maddenin altında bastığı. Otomatik üretilmiştir, hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ve sonraki içtihat değişikliklerini ayrıca denetleyin.

Bu Maddeyle İlgili Sınav Sorusu

İcra ve İflas Hukuku

İcra ve İflas Kanunu uyarınca, borçluya ait bir taşınmaz üzerine haciz konulması durumunda, bu haczin Medeni Kanun anlamında tasarruf hakkını kısıtlayıcı etkisini doğurması ve sicile güven ilkesi gereğince üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için icra dairesince yerine getirilmesi gereken kurucu nitelikteki işlem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Taşınmazın bulunduğu mahalde, taşınmazın niteliklerini ve takdiri kıymetini içeren bir haciz tutanağının düzenlenmesi.

B) Haciz kararının, tapu siciline işlenmek üzere ilgili tapu müdürlüğüne tebliğ edilmesi.

C) Taşınmazda kiracı bulunuyorsa, hacizden sonra işleyecek kira bedellerinin icra dairesine ödenmesinin kiracıya emredilmesi.

D) Taşınmaz üzerinde öncelikli hak sahibi olan rehinli alacaklılara haciz keyfiyetinin ihbar edilmesi.

E) Satışa hazırlık işlemleri kapsamında, yetkili bir bilirkişi marifetiyle kıymet takdirinin yapılması ve raporun ilgililere tebliği.

Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var!

Soruların tamamını çözmek, açıklamalı cevapları görmek ve Hukuksal Eğitim yapay zeka asistanı ile çalışmak için platforma katılın.

Hukuksal Eğitim Platformu'na Üye Ol

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu Madde 91

Madde Metni

Bu Maddeyle İlgili Yüksek Mahkeme Kararları

Diğer kararlar (1)

Bu Maddeyle İlgili Sınav Sorusu

Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var!