2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Numarası
2709
Türü
Kanun · Temel kanun
Resmî Gazete
Sayı 17863 (Mükerrer)
Madde sayısı
173 yürürlükte · 25 mülga
Son değişiklik
21.01.2017 · 6771 sayılı Kanun
Yürürlük durumu
Yürürlükte
Kaynak
mevzuat.gov.tr · kaynakta kayıt 06.02.2025

Amaç: Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır. (m.5)

  1. 21.01.20176771 sayılı Kanun
    • m.19 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.75 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.77 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.82 — “Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği ile bağdaşmayan diğer görev ve işler…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.87 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.89 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla eklendi
    • m.91 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.93 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.96 — 2. fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.98 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.99 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.100 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.101 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.102 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.104 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.105 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.106 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.107 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.109 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.110 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.111 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.112 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.113 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.114 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.115 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.116 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.117 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.118 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.119 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.120 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.121 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.122 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.125 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.127 — “Kanun, büyük yerleşim merkezleri için özel yönetim biçimleri getirebilir.…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.131 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.142 — “Disiplin mahkemeleri dışında askerî mahkemeler kurulamaz. Ancak savaş halinde,…” ile başlayan fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla eklendi
    • m.145 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.146 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.148 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.149 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.150 — bir cümlesi 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.155 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.156 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.157 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.159 — “Hâkimler ve Savcılar Kurulu onüç üyeden oluşur; iki daire halinde çalışır.…” ile başlayan fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.161 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.162 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.163 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.164 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.166 — bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
    • geç. m.21 — maddenin tamamı 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla eklendi
  2. 20.05.20166718 sayılı Kanun
    • geç. m.20 — maddenin tamamı 20.05.2016 tarihinde 6718 sayılı Kanunla eklendi
  3. 17.03.20116214 sayılı Kanun
    • m.59 — “Spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin…” ile başlayan fıkra 17.03.2011 tarihinde 6214 sayılı Kanunla eklendi
  4. 07.07.2010Anayasa Mahkemesi kararı (E.2010/49, K.2010/87)
    • geç. m.19 — “Yargıtay Genel Kurulu, Yargıtay üyeleri arasından üç asıl ve üç yedek üye…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 07.07.2010 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2010/49, K.2010/87)
  5. 07.05.20105982 sayılı Kanun
    • m.10 — “Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz.…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
    • m.20 — “Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına…” ile başlayan fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
    • m.23 — “Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya…” ile başlayan fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.41 — “Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı…” ile başlayan fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
    • m.51 — 4. fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.53 — “Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.…” ile başlayan fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.54 — 3. fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.74 — “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye…” ile başlayan fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
    • m.84 — son fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.94 — “İlk seçilenlerin görev süresi iki yıldır, ikinci devre için seçilenlerin görev…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.125 — “(…) Yüksek Askerî Şûranın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
    • m.128 — “Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır. Üst…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
    • m.129 — 3. fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.144 — maddenin tamamı 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.146 — maddenin tamamı 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.147 — bir ibaresi 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.148 — “Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa…” ile başlayan fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
    • m.149 — maddenin tamamı 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.159 — maddenin tamamı 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.166 — “Ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında Cumhurbaşkanına istişarî…” ile başlayan fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
    • geç. m.15 — maddenin tamamı 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • geç. m.18 — maddenin tamamı 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
    • geç. m.19 — maddenin tamamı 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
  6. 05.06.2008Anayasa Mahkemesi kararı (E.2008/16, K.2008/116)
    • m.10 — maddenin tamamı 05.06.2008 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2008/16, K.2008/116)
    • m.42 — “Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini…” ile başlayan fıkra 05.06.2008 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2008/16, K.2008/116)
  7. 09.02.20085735 sayılı Kanun
    • m.10 — bu fıkra 09.02.2008 tarihinde 5735 sayılı Kanunla eklendi
    • m.42 — “Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini…” ile başlayan fıkra 09.02.2008 tarihinde 5735 sayılı Kanunla eklendi
  8. 31.05.20075678 sayılı Kanun
    • m.96 — 1. fıkra 31.05.2007 tarihinde 5678 sayılı Kanunla değiştirildi
    • geç. m.17 — maddenin tamamı 10.05.2007 tarihinde 5659 sayılı Kanunla eklendi
  9. 29.10.20055428 sayılı Kanun
    • m.160 — bu fıkra 29.10.2005 tarihinde 5428 sayılı Kanunla değiştirildi
  10. 21.06.20055370 sayılı Kanun
    • m.133 — “Radyo ve televizyon faaliyetlerini düzenlemek ve denetlemek amacıyla kurulan…” ile başlayan fıkra 21.06.2005 tarihinde 5370 sayılı Kanunla eklendi
  11. 07.05.20045170 sayılı Kanun
    • m.10 — “Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama…” ile başlayan fıkra 07.05.2004 tarihinde 5170 sayılı Kanunla eklendi
    • m.30 — maddenin tamamı 07.05.2004 tarihinde 5170 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.38 — “Ölüm cezası ve genel müsadere cezası verilemez. İdare, kişi hürriyetinin…” ile başlayan fıkra 07.05.2004 tarihinde 5170 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.90 — “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 07.05.2004 tarihinde 5170 sayılı Kanunla eklendi
    • m.131 — 2. fıkra 07.05.2004 tarihinde 5170 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.143 — maddenin tamamı 07.05.2004 tarihinde 5170 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.160 — son fıkra 07.05.2004 tarihinde 5170 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  12. 27.12.20024777 sayılı Kanun
    • m.78 — “Yukarıda yazılı hallerden ayrı olarak, bir ilin veya seçim çevresinin, Türkiye…” ile başlayan fıkra 27.12.2002 tarihinde 4777 sayılı Kanunla eklendi
  13. 21.11.20014720 sayılı Kanun
    • m.86 — “Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin ödenek, yolluk ve emeklilik işlemleri…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 21.11.2001 tarihinde 4720 sayılı Kanunla değiştirildi
  14. 03.10.20014709 sayılı Kanun
    • m.13 — maddenin tamamı 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.14 — maddenin tamamı 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.19 — “Yakalanan veya tutuklanan kişi, tutulma yerine en yakın mahkemeye gönderilmesi…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.20 — “Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.21 — maddenin tamamı 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.22 — maddenin tamamı 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.26 — “Haber ve düşünceleri yayma araçlarının kullanılmasına ilişkin düzenleyici…” ile başlayan fıkra 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.28 — 2. fıkra 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.31 — “Kanun, millî güvenlik, kamu düzeni, genel ahlâk ve sağlığın korunması sebepleri…” ile başlayan fıkra 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.33 — maddenin tamamı 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.34 — maddenin tamamı 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.38 — “Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular, delil olarak kabul edilemez. Ceza…” ile başlayan fıkra 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla eklendi
    • m.40 — “Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere…” ile başlayan fıkra 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla eklendi
    • m.46 — maddenin tamamı 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.49 — “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek…” ile başlayan fıkra 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.51 — maddenin tamamı 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.55 — “Asgarî ücretin tespitinde çalışanların geçim şartları ile ülkenin ekonomik…” ile başlayan fıkra 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.65 — maddenin tamamı 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.66 — “Vatandaşlık, kanunun gösterdiği şartlarla kazanılır ve ancak kanunda belirtilen…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.67 — “Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren…” ile başlayan fıkra 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla eklendi
    • m.69 — “Bir siyasî parti, bu nitelikteki fiiller o partinin üyelerince yoğun bir…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla eklendi
    • m.74 — bu fıkra 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla eklendi
    • m.89 — “Cumhurbaşkanınca kısmen uygun bulunmama durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla eklendi
    • m.94 — bu fıkra 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.118 — “Millî Güvenlik Kurulu; Devletin millî güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi
  15. 13.08.19994446 sayılı Kanun
    • m.47 — “Devletin, kamu iktisadi teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzelkişilerinin…” ile başlayan fıkra 13.08.1999 tarihinde 4446 sayılı Kanunla eklendi
    • m.125 — “Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 13.08.1999 tarihinde 4446 sayılı Kanunla eklendi
    • m.155 — 2. fıkra 13.08.1999 tarihinde 4446 sayılı Kanunla değiştirildi
  16. 23.07.19954121 sayılı Kanun
    • m.52 — maddenin tamamı 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.53 — “Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.…” ile başlayan fıkra 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla eklendi
    • m.67 — “Seçimler ve halkoylaması serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık…” ile başlayan fıkra 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.68 — maddenin tamamı 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.69 — maddenin tamamı 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.75 — maddenin tamamı 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.84 — maddenin tamamı 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.85 — maddenin tamamı 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.93 — 1. fıkra 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.127 — “Mahalli idarelerin seçimleri, 67 nci maddedeki esaslara göre beş yılda bir…” ile başlayan fıkra 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.135 — “Bu meslek kuruluşları, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar. Bu…” ile başlayan fıkra 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla değiştirildi
    • m.171 — son fıkra 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  17. 08.07.19933913 sayılı Kanun
    • m.133 — maddenin tamamı 08.07.1993 tarihinde 3913 sayılı Kanunla değiştirildi
  18. 17.05.19873361 sayılı Kanun
    • geç. m.4 — maddenin tamamı 17.05.1987 tarihinde 3361 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
    • m.175 — maddenin tamamı 17.05.1987 tarihinde 3361 sayılı Kanunla değiştirildi
  19. Tarih, değişiklik notundaki tarihtir (değiştiren kanunun kabul tarihi; Anayasa Mahkemesi kararında karar tarihi).